جدیدترین مطالب را دنبال کنید

قاره جدید

کشف قاره‌ای جدید در زیر قاره اروپا

05:00730
FavoriteLoadingافزودن به علاقمندی

نقشه جهان در ۲۴۰ میلیون سال پیش بسیار متفاوت از امروز بوده است. قاره‌های امروزی زمین به شکل یک ابرقاره به نام پانگیا(۱) به هم متصل بودند، که به شکل دو قسمت از هم جدا شد: لوراسیا(۲) در شمال و گندوانا(۳) در جنوب.

بخش اول به صورت قاره اروپا، آسیا و امریکای شمالی درآمد. و بعدی به شکل قاره‌ی امروزی افریقا، جنوبگان، امریکای جنوبی و استرالیا درآمد. 

اما اکنون، دانشمندان سرنوشت یک قاره پنجم که از کنار گندوانا متولد را کشف کرده‌اند. این قاره را آدریای بزرگ(۴) نام نهاده‌اند.

پژوهشی که اخیرا منتشر شده است نشان می‌دهد که نیروهای زمین‌شناختی یک جرم زمینی به اندازه گرینلند را در زیر جنوب اروپا در حدود ۱۲۰ تا ۱۰۰ میلیون سال پیش پرتاب کرده‌اند. 

این قاره در آغاز نیمه غرق شده بود، اما با حرکت به سوی گوشته زمین (لایه صخره‌ای داخلی سیاره زمین) ، بخش بالایی این قاره پوست انداخت و پیشروی کرد تا منشاء اولیه‌ی رشته‌ کوه‌هایی که در ۳۰ کشور اروپایی امروزی برافراشته‌اند را تشکیل دهد. 

بخش‌های مختلف زمین در ۱۴۰ میلیون سال قبل. نواحی بالای سطح آب (سبز تیر) و نواحی غرق‌شده (سبز روشن) هستند.

Douwe van Hinsbergen نویسنده اصلی این پژوهش، فرورانش قاره‌ی آدریا را با عمل کشیدن بازوی لباس زیر میز مقایسه می‌کند. وی می‌گوید: فرض کنید یک ژاکت دارد. وقتی بازوی خود را زیر میز می‌کشید، آستین ژاکت عقب می‌ماند و جمع می‌شود و رو به بالا فشرده می‌شود. 

آستین جمع شده معادل با پوسته‌ی چند کیلومتر بالا آماده‌ی آدریا است، و بازوی شما همان صفحه‌ای از زمین است که در حال غرق شدن در گوشته‌ی زمین است، صدها یا حتی هزاران کیلومتر زیر پای ما. 

ژاکت جمع شده تبدیل به رشته کوه‌های اوراسیا می‌شود مانند کوه‌ها آپنه در ایتالیا، دیندارید در بوسنی و هرزگوین، کوه‌های آلپ در سوئیس، رشته کوه زاگرس در ایران و هیمالایا.

بازسازی تاریخچه زمین‌شناختی آدریای بزرگ

برای به هم چسباندن گذشته‌ی قاره آدریای بزرگ این تیم تحقیقاتی یک دهه را صرف جمع‌آوری داده‌های زمین‌شناختی از کشورهایی در سرتاسر اروپا، افریقای شمالی و آسیای غربی کردند. 

مغناطیس‌های طبیعی که در پوسته زمین وجود دارند به دانشمندان کمک می‌کنند که حرکت‌های صفحات تکتونیک را طی ۲۴۰ میلیون سال تعقیب کنند. وقتی مواد مذاب در مرز بین دو صفحه‌ی در حال جابجایی سرد می‌شوند، صخره‌های حاوی مواد معدنی مغناطیسی را که در راستای میدان مغناطیسی زمین در آن زمان هستند را به دام می‌اندازد. 

صخره‌ها جهت‌گیری مغناطیسی را حفظ می‌کنند، در نتیجه دانشمندان می‌توانند راستای آن‌ها را برای محاسبه محل مغناطیس‌ها روی زمین طی میلیون‌ها سال قبل استفاده کنند. 

محققان مشخص کردند که قاره‌ی پنهان در ۲۲۰ میلیون سال قبل از قاره امروزی افریقا جدا شد، سپس هر چه بیشتر از آن‌چه ۴۰ میلیون سال بعد شبه جزیره‌ی ایبری شد دور شد. 

حدود ۱۴۰ میلیون سال قبل قاره‌ی آدریای بزرگ مانند یک رشته از مجمع الجزایر بود. در آن زمان، احتمالا آدریا شبیه به زیلاندیای امروزی بود، ریزقاره‌ای که شمال و جنوب جزایر نیوزیلند را مشخص می‌کند. تنها ۷ درصد از زیلاندیا بالای سطح دریاست.

پس از آن، بین ۱۲۰ تا ۱۰۰ میلیون سال قبل، تنش صفحات تکتونیک آدریای بزرگ مجبور کرد به درون گوشته فرو برود، در زیر جنوب قاره اروپا. 

فان هینسبرگن می‌گوید: عمیق‌ترین بخش‌های آدریای بزرگ اکنون ۱۵۰۰ کیلومتر زیر یونان قرار دارد.

نویسندگان در این پژوهش همچنین برخی قطعات از آدریای بزرگ را که به زیر اروپا فرو نرفته و در عوض بالای سطح دریا باقی مانده‌اند را نیز کشف کرده‌اند. این قطعات تبدیل به بخش‌هایی از ایتالیا نظیر تورین و ونیز و ناحیه‌ی ایستریا در کروواسی شده‌اند. 

آگاهی ازشکل زمین در میلیون‌ها سال قبل ممکن است به جستجو برای رسوبات معدنی ارزشمند کمک کند.

طبق نظر فان هینسربرگن، بازسازی تاریخچه زمین‌شناختی سیاره ما می‌تواند به کشورها و شرکت‌ها برای جستجوی مواد معدنی ارزشمند کمک کند چرا که دانشمندان الگوهای ناحیه‌ای در راستای مواد معدنی مغناطیسی که در پوسته زمین برجا مانده را مشخص می‌کنند. 

فلزات، سرامیک، مصالح ساختمانی، هرچیزی که از سنگ‌ها بدست می‌آیند. شما معدن طلا یا مس یا ۲۵ ماده‌ای که هرگز نشنیده‌اید را که آیفون شما را می‌سازند تنها با قدم زدن در جنگل‌ها بدست نمی‌آورید. 

بازسازی زمین‌شناختی می‌تواند به پژوهشگران کمک کند که بهتر درک کنند که معادن و مواد معدنی چگونه رسوب کرده‌اند و شکل گرفته‌اند و کجا باید به دنبال باقی معادن بگردیم. 


(۱) Pangea
(۲) Laurasia
(۳) Gondwana
(۴) Greater Adria

0 0 vote
Article Rating
لینک کوتاه
https://sciencetoday.ir/?p=5430

78 نوشته
حسین دارای دکترای فیزیک در گرایش کیهان‌شناسی است و علاقمند به گسترش دانش و آگاهی در جامعه است.
مشترک شوید
آگاه شوید
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
کانال علم روز